زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

تفسیر التحصیل





تفسیر التحصیل فی مختصر التفصیل از احمد بن عمار مهدوی از مفسران شیعه و نحویان و قراء می‌باشد.


۱ - معرفی اجمالی مفسر



التحصیل فی مختصر التفصیل از ابوالعباس احمد (م ۴۴۰ ق) فرزند عمار مهدوی تمیمی مقری اندلسی از مفسران شیعه و نحویان و قراء.
مـفـسـر اصـلا از شهر مهدیه قیروان که بدست المهدی خلیفه فاطمی‌(۲۹۷ - ۳۲۲ ق) تاسیس گردید و مرکز اسماعیلیه بود می‌باشد. تفسیر بزرگ وی به نام التفصیل الجامع لعلوم التنزیل در‌اندلس شهرت عظیم و رواج زیادی یافت.
‌ایـن‌ امـر باعث گردید به خاطر تشیع مفسر جمعی از مخالفین او نزد حاکم‌ اندلسی از وی سعایت کرده و گفتند این تفسیر از آن ابوالعباس نیست و از دیگری می‌باشد که به خود نسبت داده است. حـاکـم انـدلـسی آن تفسیر را از وی گرفت و از مفسر خواست که مجددا تفسیر دیگری را تالیف نـمـاید او مشغول تالیف تفسیر التحصیل فی مختصر التفصیل گردید که در واقع مختصر تفسیر بزرگ اوست.

۲ - معرفی اجمالی تفسیر



شـیـوه مـفـسـر در این تفسیر پس از ذکر آیات قرآن کریم، به معنی و تفسیر کلمات و آیات و ذکر متشابه و بعد قراءات و اعراب کلمات قرآن کریم می‌پردازد.
و تفسیری است نافع و اکثر مورخان آن را ستوده‌اند و طبقات المفسرین از این تفسیر به نیکی نام برده و آن را از تفاسیر مهم و محققانه به شمار آورده‌اند.
نـسـخـه‌های نفیس و متعددی امروزه از این تفسیر در کتابخانه‌های عمومی‌و خصوصی محفوظ می‌باشد از جمله نفیس‌ترین نسخه آن در کتابخانه الرباط به شماره ۸۹ محفوظ است. کـه نـسـخـه‌ای قدیمی‌ و سالم می‌باشد و نیز مجلد چهارم آن در کتابخانه دارالکتب مصر و دیگر کتابخانه‌هاست.
مـفـسـر دارای آثـار قـرآن پژوهی دیگر نیز هست از جمله الهدایة فی القراءآت السبع. التیسیر فی القراءآت.
[۴] ابن مکتوم، أحمد بن عبدالقادر، تلخیص ابن مکتوم، ص۱۵.
[۶] ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات النحاة، ج۱، ص۲۲۷.
[۹] فهرست دارالکتب، ج۱، ص۳۶.
[۱۰] فهرست الخدیویة، ۱، ص۱۲۷.
[۱۱] فهرست مخطوطات الریاضی، ج۱، ص۵۳.
[۱۲] فهرست مخطوطات الریاضی، ج۵، ص۱۴۷.
[۱۵] آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، النابس فی القرن الخامس، ص۲۱.


۳ - پانویس


 
۱. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۱، ص۱۸۴.    
۲. ↑ قفطی، علی بن یوسف، انباه الرواة، ج۱، ص۱۲۶.    
۳. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة، ج۱، ص۳۵۱.    
۴. ↑ ابن مکتوم، أحمد بن عبدالقادر، تلخیص ابن مکتوم، ص۱۵.
۵. ↑ ابن جزری، محمدبن محمد، طبقات القراء، ج۱، ص۹۲.    
۶. ↑ ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، طبقات النحاة، ج۱، ص۲۲۷.
۷. ↑ داودی، محمدبن علی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۵۶.    
۸. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، طبقات المفسرین، ص۳۰.    
۹. ↑ فهرست دارالکتب، ج۱، ص۳۶.
۱۰. ↑ فهرست الخدیویة، ۱، ص۱۲۷.
۱۱. ↑ فهرست مخطوطات الریاضی، ج۱، ص۵۳.
۱۲. ↑ فهرست مخطوطات الریاضی، ج۵، ص۱۴۷.
۱۳. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۴۵۹.    
۱۴. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۷.    
۱۵. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، النابس فی القرن الخامس، ص۲۱.
۱۶. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۷، ص۱۶۹.    
۱۷. ↑ بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۱، ص۷۵.    


۴ - منبع


سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تفاسیر قرن پنجم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۴/۱۲.    


رده‌های این صفحه : تفاسیر شیعه




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.